Archiwalna strona !!! Przejdź na aktualną (kliknij tutaj)
Euroregion Tatry / Informacje Ogólne en ][ sk ]
 
Centrum Informacji Europejskiej

Niniejsza strona została opracowana i udostępniona dzięki finansowemu wsparciu Unii Europejskiej

 

 

Euroregion TATRY

Informacje Ogólne

data aktualizacji:
2001.07.04


1. Podstawowe pojęcia
    - Euroregiony na granicach Polski
2. Euroregiony w Polsce
    - Euroregiony na granicach Polski
3. Instytucje i organizacje wspierające funkcjonowanie euroregionów
4. Finansowanie współpracy euroregionalnej


1. Podstawowe pojęcia.

Przełom polityczno - ustrojowy w 1989r. między państwami Europy Środkowej umożliwił nawiązywanie współpracy ponadgranicznej oraz jej instytucjonalizację.
We współpracy ponadgranicznej należy wymienić:

  • współpracę transgraniczną
  • współpracę euroregionalną

Współpraca transgraniczna to każde wspólne podjęte działanie mające na celu umocnienie i rozwój sąsiedzkich kontaktów między wspólnotami i władzami terytorialnymi dwóch lub większej liczby stron i jest ona pojęciem szerszym niż współpraca euroregionalna.
Euroregion to:

  • zinstytucjonalizowany związek formalny, zawarty pomiędzy organizacjami państwowymi lub samorządowymi, lub nieformalny, utworzony przez stowarzyszenia zawodowe bądź naukowe dla współpracy obszarów przygranicznych,
  • sformalizowana struktura współpracy transgranicznej pomiędzy regionalnymi lub lokalnymi podmiotami władzy, ewentualnie z udziałem parterów gospodarczych i socjalnych,
  • porozumienie sąsiadujących regionów przygranicznych o współpracy trans-granicznej,
  • lokalna instytucjonalizacja współpracy transgranicznej z pełnym uznaniem granic państwowych i praw obowiązujących w krajach uczestniczących w tworzeniu danego euroregionu,
  • ponadgraniczna struktura zrzeszająca stowarzyszenia związków administracyjnych poszczególnych obszarów wchodzących w jego skład w celu wzajemnej współpracy,
  • organizacja ponadgraniczna, której ramy są wyznaczone przez podobne problemy, sploty stosunków, a także gotowość do kooperacji poszczególnych jednostek i instytucji lokalnych.

Definicja euroregionu brzmi: jest to formalna struktura współpracy transgranicznej skupiająca przedstawicieli szczebla lokalnego i regionalnego, a także w uzasadnionych przypadkach partnerów społecznych. Są to podmioty prawne, które stawiają przed sobą cele i posiadają rozległe możliwości działania.

Obszary współpracy euroregionalnej:

  • tereny przygraniczne (graniczne, nadgraniczne); obszar i strefa,
  • obszar pograniczny, pogranicze, obszar transgraniczny,
  • region,
  • region przygraniczny (graniczny, nadgraniczny),
  • region transgraniczny,
  • euroregion

Teren przygraniczny pas do 100 km od granicy
Strefa przygraniczna pas 20-30 km od granicy
Strefa nadgraniczna pas 2-6 km od granicy
Pas drogi koniecznej 15-100 m od granicy
Obszar pograniczny, pogranicze i obszar transgraniczny - to pojęcia o zbliżonym zakresie znaczeniowym. Rozumie się go jako obszar położony w sąsiedztwie (pobliżu) granicy po obu jej stronach.
Region rozumiany jest jako wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar, odróżniający się od terenów przyległych cechami naturalnymi lub nabytymi.
Region przygraniczny (graniczny, nadgraniczny) to teren zlokalizowany po jednej stronie granicy.
Region transgraniczny to teren zlokalizowany po obu stronach granicy.

2. Euroregiony w Polsce

Na granicach Polski powstało kilkanaście Euroregionów:
Oto one: 

Nazwa Rok powstania
Neisse-Nisa-Nysa 1991
Karpacki 1991
Sprewa-Nysa-Bóbr 1991
Pro Europa Viadrina 1991
TATRY 1994
Bug 1995
Pomerania 1995
Glacensis 1996
Niemen 1997
Pradziad 1997
Bałtyk 1998
Śląsk Cieszyński - Těšinske Slezsko 1998
Silesia 1998
Beskidy 2000

 

3. Instytucje i organizacje wspierające funkcjonowanie euroregionów

Istotną rolę we współpracy transgranicznej na granicach Polski odgrywają:

  • Instytucje i organizacje międzynarodowe, w tym Rada Europy i Unii Europejskiej,

  • Międzynarodowe organizacje pozarządowe wspierane solidarnie przez Radę Europy i Unię Europejską,

  • Międzyrządowe i krajowe komisje (komitety) oraz biura zajmujące się problemami tej współpracy.

Współpraca regionów przygranicznych należy od lat do priorytetów Unii Europejskiej. Komisja Wspólnot i Komisja Europejska udziela pomocy finansowej regionom przygranicznym w ramach specjalnego programu INTERREG. W 1994 roku powołano Komitet Regionów jako organ doradczy Rady Europy i Komisji Europejskiej, a jednocześnie jako przedstawicielstwo organów lokalnych i regionalnych z państw członkowskich Unii Europejskiej.
W celu zwiększenia swojej roli we współpracy europejskiej regiony utworzyły międzynarodową organizację pozarządową - Stowarzyszenie Europejskich Regionów Granicznych (SERG). Siedzibą Stowarzyszenia jest miasto Gronau w RFN.
Do zadań SERD należy w szczególności:

  • Realizowanie wspólnych programów i projektów, wnioskowanie o środki finansowe, deponowanie i dysponowanie nimi,

  • Organizowanie imprez związanych z problematyką współpracy transgranicznej,

  • Współudział przy rozwiązywaniu problemów transgranicznych i wspieranie szczególnie ważnych, modelowych inicjatyw,

  • Przygotowywanie i realizacja wspólnych akcji,

  • Rozbudowa "centrum europejskich regionów granicznych i transgranicznych" w ścisłej współpracy z Unią Europejską i Radą Europy,

  • Informowanie polityków i opinii publicznej w Europie o kwestiach współpracy transgranicznej,

Współpraca euroregionalna jest ważnym instrumentem tworzenia w Europie nowych stosunków międzypaństwowych i międzyregionalnych.
Podstawę nowej infrastruktury prawnej stosunków dwustronnych stanowią umowy wielostronne (międzynarodowe), w których jedną z najważniejszych zasad jest nawiązywanie i rozwój różnych form współpracy transgranicznej.
Szczególne znaczenie dla współpracy transgranicznej w polskich regionach przygranicznych mają umowy sporządzane i uchwalane przez instytucje międzynarodowe, a zwłaszcza przez Radę Europy czy Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych (SERG). Do grupy tych umów przede wszystkim należą:

  • Europejska Konwencja Ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi z 1980 roku, nazywana w skrócie Konwencją Madrycką,

  • Europejska Karta Regionów Granicznych i Transgranicznych z 1981 r.,

  • Europejska Karta Samorządu Terytorialnego z 1985 r.

  • Europejska Karta Samorządu Regionalnego z 1997 roku

  • Europejska Konwencja Ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi uchwalona przez Radę Europy w 1980 roku w Madrycie.

4. Finansowanie współpracy euroregionalnej

Finansowanie współpracy określone jest w statutach euroregionów. Członkowie euroregionu mają obowiązek współdziałania w finansowaniu jego działalności w uzgodnionej wysokości oraz formie. Środki te gromadzone są na oddzielnych kontach i pochodzą z takich źródeł, jak:

  • składki członkowskie płacone przez uczestników porozumienia euroregionalnego, składki członków wspierających, dary, itp..,

  • inne źródła finansowania:

  • subwencje jednostek administracyjnych wyższego szczebla, w tym środki regionalne i centralne (np. przy opłacaniu składek członkowskich w SERG),

  • środki programów pomocowych Unii Europejskiej


Opracowano na podstawie danych Urzędu Statystycznego we Wrocławiu.

 

Strona Główna ] [ Aktualności ] [ EWT ] [ Partnerstwo w projektach ] [ Strategia ] [ Publikacje ] [ Geografia ] [ Informacje Ogólne ] [ Gospodarka ] [ Konferencje ] [ Organizacja ] [ Przedsięwzięcia ] [ Turystyka ] [ STREFA SCHENGEN ] [ Uczestnicy ] [ Kontakt ] [ Linki ]

© Wszelkie prawa zastrzeżone Webmaster: